Kaza tespit tutanağı (KTT), en az iki aracın karıştığı ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında, sürücülerin olayın kaydını birlikte oluşturabildiği bir yöntemdir. Her maddi hasarlı kazada bu tutanak kullanılamaz. Yaralanma, geçerli trafik sigortası bulunmaması veya sürücülerin olayın anlatımında anlaşamaması gibi durumlarda resmi görevlilere haber verilmesi gerekir.
Tutanak kazanın nasıl gerçekleştiğini belgelemeye yarar; kusur oranını sürücülerin kendisi kesin olarak belirlemez. Bu ayrımı bilmek, hem tutanağı doğru doldurmak hem de daha sonra sigorta değerlendirmesini anlamak için önemlidir.
Ne zaman sürücüler kendi aralarında tutanak düzenleyebilir?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin (SBM) açıklamasına göre tarafların düzenlediği KTT, en az iki aracın karıştığı, yalnız maddi hasarlı kazalar içindir. Sürücüler olayın oluşunu birlikte kayda geçirebilmeli ve tutanağı tamamlayabilmelidir. Taraflar tutanak konusunda anlaşamıyorsa, SBM’nin sık sorulan sorularında trafik polisinin çağrılması gerektiği belirtilir.
Olay yerinde önce kişilerin güvenliğini sağlayın ve yaralanma olup olmadığını kontrol edin. Araçların konumu ve görünen hasar gibi ayrıntıları, güvenli biçimde mümkünse fotoğraflayın. Ardından tutanak düzenleme koşullarının bulunup bulunmadığını değerlendirin. Trafiği tehlikeye atacak biçimde olay yerinde kalmak veya fotoğraf çekmek doğru değildir.
Hangi durumlarda bu tutanak kullanılmaz?
SBM’nin KTT için yayımladığı istisnalar arasında aşağıdaki haller bulunur:
- Kaza tek aracın karıştığı bir olaydır.
- Kazada ölüm veya yaralanma vardır.
- Sürücülerden birinin yeterli sürücü belgesi yoktur ya da araçlardan birinin Türkiye’de geçerli zorunlu trafik sigortası bulunmamaktadır.
- Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı şüphesi vardır.
- Kamu malına veya kazaya karışmayan üçüncü bir kişiye ait eşyaya zarar verilmiştir.
- Kazaya karışan araçlardan biri kamu kurumuna aittir; SBM’nin belirttiği istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.
Bu koşullardan biri varsa tarafların kendi aralarında KTT düzenlemesini yeterli saymayın; olayın yerine ve niteliğine göre polis veya jandarma gibi yetkili birime haber verin. Yaralanma varsa sağlık yardımını önceliklendirin. Kapsam konusunda kuşku duyuyorsanız tutanak türünü olay yerindeki yetkili birimle netleştirin.
Tutanakta hangi bilgiler açık olmalı?
Kâğıt tutanakta kaza tarihi ve yeri, araç ve sürücü bilgileri, trafik sigortası bilgileri, çarpışmanın nasıl gerçekleştiğine ilişkin anlatımlar, kroki ve görünen hasar bölümleri okunaklı biçimde doldurulmalıdır. Fotoğraflar, özellikle araçların ilk konumu, yol işaretleri ve hasarın yeri bakımından daha sonra değerlendirmeye yardımcı olabilir. Gerçekte görmediğiniz veya emin olmadığınız bir olguyu kesin bilgi gibi yazmayın.
Tüm sürücülerin imzasını kontrol edin. SBM’nin açıklamasına göre sürücü imzası eksik olan kâğıt tutanak işleme alınmaz. Her taraf tutanağın bir örneğini ve çekilen fotoğrafları saklamalıdır. İletişim bilgilerinin doğru yazılması, sigorta şirketlerinin ve SBM’nin sonraki bildirimlerinin ulaşabilmesi için de önemlidir.
Mobil kaza tutanağı kullanılabilir mi?
Evet. SBM’nin Mobil Kaza Tutanağı rehberine göre Sigortam360 Mobil uygulamasında sürücü ve araç bilgileri, fotoğraflar, konum ve kaza senaryosu girilerek dijital tutanak oluşturulabilir. Diğer sürücülerin eşleştirilmesi ve onayı tamamlandıktan sonra tutanak hazır olur. Dijital yol da yalnızca bu tür tutanağın düzenlenebileceği kazalarda kullanılmalıdır; uygulamanın bulunması resmi tutanak gerektiren bir olayı KTT kapsamına sokmaz.
Kâğıt veya mobil yöntemden hangisi kullanılırsa kullanılsın, tutanağın bir örneğine erişebildiğinizi ve fotoğrafların kaybolmadığını kontrol edin. Hasar başvurusunda dosya numarasını ve gönderim kayıtlarını saklamak da önemlidir.
Tutanak sonrasında ne olur?
Tutanak ve varsa fotoğraflar sigorta şirketlerinin değerlendirmesine girer. Şirketler kusur oranında uzlaşırsa sonuç bildirilir; uzlaşamazlarsa Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu değerlendirme yapabilir. Sonuç, tutanağı imzalayan sürücülerin olay yerinde birbirlerine söyledikleri kusur yüzdesiyle aynı olmak zorunda değildir. Bildirilen oranı hatalı bulursanız kusur oranına itiraz yazımızda açıklanan süreyi ve belge koşullarını kontrol edin.
Tutanak, tazminatın kendiliğinden ödendiği anlamına da gelmez. Hasar dosyası ve sigorta başvurusu ayrıca takip edilmelidir. Zarar belgeleri ve sonraki adımlar için maddi hasarlı trafik kazası yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Taraflar tutanağı imzalamak istemezse ne yapılır?
Tarafların birlikte tutanak düzenleyemediği durumda tek taraflı doldurulan kâğıdı geçerli bir ortak KTT gibi değerlendirmeyin. SBM, anlaşma sağlanamıyorsa trafik polisinin çağrılması gerektiğini belirtir. Olay kayıtlarını ve varsa fotoğrafları koruyun.
KTT üzerinde kusur oranını yazmak zorunlu mu?
KTT’nin görevi olayın oluşuna ilişkin bilgileri kaydetmektir. Kusur değerlendirmesi daha sonra sigorta şirketlerince ve gerektiğinde ilgili komisyon tarafından yapılır. Bu nedenle kroki ve olay anlatımının gerçeğe uygun olması, bir yüzde üzerinde anlaşmaktan daha önemlidir.
Araçlar hareket ettirildiyse tutanak düzenlenemez mi?
Araçların ilk konumunu güvenli biçimde fotoğraflamak yararlıdır. SBM’nin tutanak örneği, mümkünse fotoğraflamadan sonra araçların trafiği aksatmayacak uygun yere çekilip tutanağın düzenlenebileceğini açıklar. Olayın güvenlik ve resmi tutanak koşulları yine ayrıca gözetilmelidir.
Bu yazı 1 Ekim 2026 itibarıyla genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Olayın özellikleri, tutanak türü ve başvuru koşulları somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.