Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası devam ederken geçime ilişkin geçici önlemlerden biridir. İştirak nafakası çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımı, yoksulluk nafakası ise boşanma sonrası eşin geçimini ilgilendirir. Talebi hazırlarken önce kimin için, hangi giderler nedeniyle ve hangi aşamada nafaka istendiği netleştirilmelidir.
Hangi nafaka hangi ihtiyaca yöneliktir?
- Tedbir nafakası: Dava sırasında eşin ve çocukların geçimi için geçici düzenleme. Dayanak, Türk Medenî Kanunu'nun 169. maddesidir.
- İştirak nafakası: Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun giderlerine gücü oranında katılımı. Çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynlerin ekonomik durumları değerlendirilir (m. 182 ve 330).
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru diğerinden daha ağır olmayan eşin talebidir (m. 175). Çocuk için istenen nafakayla karıştırılmamalıdır.
Tedbir nafakası nasıl talep edilir?
Boşanma veya ayrılık dosyasında geçim ihtiyacını ve mevcut giderleri açıklayın. Hâkimin geçici önlemleri kendiliğinden alma yetkisi bulunması, ekonomik bilgileri sunmayı gereksiz kılmaz. Talebin eş, çocuk veya her ikisi için olduğu ayrı belirtilmeli; mevcut karar varsa dosyaya eklenmelidir.
Gelir sahibi olmak tek başına tedbir nafakasına engel değildir. Gelirin ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı ve tarafların koşulları birlikte değerlendirilir. Bu konuda UYAP'ta yayımlanan Yargıtay kararındaki açıklamalar da gelir bulunmasını tek başına yeterli bir ret nedeni olarak görmez.
İştirak nafakasının miktarı nasıl belirlenir?
Herkes için geçerli sabit bir tutar veya maaş yüzdesi yoktur. Çocuğun barınma, eğitim, sağlık ve günlük giderlerini ayrı kalemler hâlinde belgelemek yararlıdır. Ebeveynlerin ödeme gücü ile çocuğun varsa gelirleri de değerlendirilir. Çocukla ilgili diğer düzenlemeler için velayet ve kişisel ilişki rehberine bakabilirsiniz.
Görüşmeye hangi belgelerle hazırlanmalı?
- Mevcut dava dilekçesi, mahkeme kararları ve varsa protokol.
- Gelir bordrosu, çalışma ve düzenli gelir bilgileri.
- Kira, eğitim ve sağlık giderlerinin belgeleri.
- Daha önce yapılan ödemelerin tarih ve açıklamalarını gösteren kayıtlar.
Belgeleri talebin ilgili olduğu dönemle eşleştirin. Çocuğun giderleriyle eşin giderlerini ayrı listeleyin. Başkasının hesabına izinsiz erişmek yerine hukuka uygun elde edilmiş kayıtları kullanın; mahkemeden istenmesi gereken kayıtları görüşmede belirtin.
Nafaka sonradan değişebilir mi?
Koşulların değişmesi yeniden değerlendirme gerektirebilir. Çocuk nafakasında değişen koşullara göre miktarın yeniden belirlenmesi veya kaldırılması m. 331'de düzenlenir. Geçici tedbir ile boşanma sonrası nafaka kararının değişiklik koşulları aynı kabul edilmemelidir.
Sık sorulan sorular
Boşanma davası açılınca nafaka otomatik olarak hesaba yatar mı?
Hayır. Ödeme bakımından mahkemenin düzenlemesi, başlangıç tarihi ve kararın içeriği kontrol edilmelidir. Dava açılmış olması belirli bir tutarın kendiliğinden ödenmesini sağlamaz.
Nafaka mal paylaşımının yerine geçer mi?
Hayır. Boşanmada mal paylaşımı, eşlerin malvarlığı ve alacaklarına ilişkin ayrı bir değerlendirmedir.
Nafaka ödenmiyorsa neye bakılmalı?
Karar, ödeme dönemleri ve banka kayıtlarını birlikte hazırlayın. Eksik ödemeyi ay bazında belirtin. İzlenecek takip yolu, kararın türü ve dosyanın aşaması incelenerek belirlenmelidir.
Ankara'da dosya incelemesi ve görüşme için aile hukuku sayfamıza ve iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar: Türk Medenî Kanunu, m. 169, 175, 182, 330–331 (Adalet Bakanlığı); Kanun metni, özellikle çocuk nafakasına ilişkin hükümler (Adalet Bakanlığı PDF).
19 Ekim 2026 tarihli genel bilgilendirme yazısıdır. Talep ve belgeler somut dosyanın koşullarına göre değerlendirilmelidir.